Mały, dzielny i wytrzymały podengo często bywa określany jako duży pies w małym opakowaniu. Doskonale przystosowuje się do życia zarówno na wsi jak i w mieście.

Podengo portugalski występuje w trzech rozmiarach: jako pies mały, średni lub duży, co więcej każda z tych odmian może mieć włos krótki lub szorstki, co daje w sumie sześć odmian tej rasy. Podengo małe i średnie są młodszymi kuzynami podengo dużego, który jest psem w typie pierwotnego charta. W basenie Morza Śródziemnego występuje wiele, często nawet nie uznawanych oficjalnie ras w tym typie. Wszystkie one pochodzą jeszcze z czasów starożytnych, od tzw. psa faraona (w tym współczesny pies faraona czy podenco z Ibizy). Z czasem, do różnych celów, zaczęto hodować także psy o mniejszych rozmiarach.

Na zwierzynę i do domu
Mały podengo jest znany od XV w., został wyhodowany do tępienia gryzoni i polowania na inne drobne zwierzęta. Pomimo małych rozmiarów jest dobrym psem myśliwskim. Przede wszystkim jest wykorzystywany do polowania na króliki. Do dziś uboższa ludność portugalska, aby przeżyć, poluje, wykorzystując do tego celu psy. Podengo małe często polują razem ze średnimi, małe gonią zwierzynę na kamienistych pagórkach, a średnie przejmują pałeczkę na równym terenie. Małe podengo sprawdzają się także w roli norowców. Choć wiele małych podengo wciąż spełnia swoją pierwotną funkcję, w Portugalii od trzech stuleci uważa się je za świetne psy domowe.

Wierne przodkom
Jest to piesek radosny, zwinny, bystry i odważny. W przeciwieństwie do wielu innych ras pierwotnych, bez trudu nawiązuje kontakt z człowiekiem i mocno się przywiązuje, jest przyjazny w stosunku do dzieci i innych psów. Bardzo lubi się bawić i łatwo go wychować. Podengo można polecić nawet osobom nie mającym doświadczenia w postępowaniu z psami. Trzeba mu jedynie zapewnić trochę ćwiczeń i uwagi. Ze względu na rozmiary, łatwość utrzymania i charakter, małe podengo portugalskie jest doskonałą rasą do towarzystwa. Jego średniego i dużego kuzyna cechuje większa niezależność.
Podengo do dziś zachowały cechy swych przodków. Rasa ta, która w dużym stopniu ukształtowała się w sposób naturalny, doskonale przystosowuje się do środowiska, w którym się rozwija. Nadal w małym stopniu poddaje się ingerencji człowieka, dlatego jest odporna na choroby, a problemy genetyczne są dużą rzadkością.

Najwięcej w Portugalii
Po raz pierwszy podengo zostało pokazane na wystawie w Portugalii w 1902 r. Wzorzec FCI zatwierdzono w 1954 r. Jeśli chodzi o popularność, to we wszystkich wielkościach odmiana szorstkowłosa jest nieco popularniejsza niż krótkowłosa. Najwięcej przedstawicieli tej rasy mieszka oczywiście w ojczystej Portugalii, gdzie małe podengo są licznie trzymane w miastach jako psy do towarzystwa. W pozostałych krajach jest to rasa rzadka. Wiele podengo występuje w Skandynawii, jednak i tam nie należą one do psów popularnych. Bardzo rzadkie w USA, zostały uznane przez American Rare Breed Association. Do Polski pierwsza suka, Parisade AQUARELA, przyjechała z Finlandii w 1996 r., sprowadzona przez Dominikę Borkowską. W 1998 r. dołączył do niej Parisade NESQUIK. Para doczekała się czterech miotów.

Artykuł autorstwa Urszuli Charytonik ukazał się w numerze 1/2003 (136) "Mojego psa".